Kolory wstążek – co oznaczają? Kalendarz kampanii społecznych w Polsce

Bez kategorii

Różowa wstążka przypomina o profilaktyce raka piersi, biała wyraża sprzeciw wobec przemocy wobec kobiet, a czerwona jest znakiem solidarności z osobami żyjącymi z HIV. Te symbole pojawiają się w określonych terminach, ale nie tworzą jednego, oficjalnego systemu kolorów. Ta sama barwa bywa używana w różnych kampaniach.

Poniżej zebrano daty i inicjatywy obecne w polskim kalendarzu społecznym. Uwzględniono tylko wydarzenia o możliwym do potwierdzenia terminie i znaczeniu; nie przypisano wstążek do miesięcy, w których nie ma odpowiadającej im, rozpoznawalnej akcji.

Spis treści

Kalendarz kolorowych wstążek i kampanii społecznych

4 lutego – Światowy Dzień Walki z Rakiem: lawendowa wstążka

Światowy Dzień Walki z Rakiem obchodzony jest 4 lutego. Poświęcony jest zapobieganiu chorobom nowotworowym, wczesnemu rozpoznawaniu i potrzebom osób chorujących. W Polsce o tej dacie przypominają między innymi placówki Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Lawendowa wstążka jest używana jako znak ogólnej świadomości nowotworowej, bez wskazywania jednego rodzaju raka. Nie należy jednak przedstawiać jej jako oficjalnego, obowiązującego na całym świecie symbolu obchodów 4 lutego. Organizatorzy poszczególnych akcji korzystają z różnych materiałów i identyfikacji wizualnych.

Marzec – Miesiąc Świadomości Endometriozy: żółta wstążka

Marzec jest miesiącem działań edukacyjnych poświęconych endometriozie. Charakterystycznym znakiem tych inicjatyw jest żółta wstążka. W Polsce wykorzystują ją między innymi pacjentki i osoby prowadzące działania informacyjne na temat choroby.

Endometrioza jest przewlekłą chorobą, która może powodować silny ból, w tym bolesne miesiączki, oraz problemy z płodnością. Kampanie marcowe zwracają uwagę na potrzebę traktowania objawów poważnie i skracania czasu do rozpoznania choroby.

26 marca – Purple Day: fioletowa wstążka i świadomość padaczki

26 marca przypada Purple Day, czyli dzień zwiększania świadomości padaczki. W polskich materiałach można spotkać również nazwę „Lawendowy Dzień”. Jego wyróżnikiem jest kolor fioletowy, obecny na fioletowych wstążkach i w iluminacjach budynków.

Akcja dotyczy życia osób z padaczką i ograniczania stereotypów związanych z chorobą. Nie należy mylić marcowego Purple Day z obchodzonym 4 lutego dniem poświęconym wszystkim chorobom nowotworowym, choć w opisach obu inicjatyw spotyka się określenie „lawendowy”.

10 września – Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom

10 września obchodzony jest Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom, zapoczątkowany w 2003 roku. W Polsce ważną rolę w jego obchodach odgrywają Polskie Towarzystwo Suicydologiczne oraz inicjatywa „Życie Warte Jest Rozmowy”. Tematem kampanii jest rozpoznawanie kryzysów, przeciwdziałanie stygmatyzacji i dostęp do pomocy.

W materiałach związanych z wrześniową profilaktyką spotyka się żółte wstążki i hasło „Jesteś ważny”, ale nie są one jednolitym, oficjalnym oznaczeniem obchodów 10 września. Polskie instytucje używają również innych znaków, w tym pomarańczowej wstążki. Określenia „Żółty Wrzesień” nie należy więc traktować jako urzędowej nazwy całego miesiąca.

Październik – Różowy Październik: różowa wstążka

Październik jest Miesiącem Świadomości Raka Piersi, w Polsce nazywanym Różowym Październikiem. Jego rozpoznawalnym symbolem jest różowa wstążka. W tym okresie prowadzone są akcje edukacyjne dotyczące objawów raka piersi, diagnostyki i udziału w badaniach profilaktycznych. 15 października przypada Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi.

Różowa wstążka odnosi się do konkretnego obszaru onkologii: raka piersi. Nie jest ogólnym znakiem wszystkich nowotworów. Informacje o programach badań przesiewowych warto sprawdzać w aktualnych materiałach NFZ i Narodowego Portalu Onkologicznego.

10 października – Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego: zielona wstążka

10 października przypada Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Zielona wstążka jest jednym z używanych symboli działań informacyjnych związanych ze zdrowiem psychicznym, także w Polsce. W materiałach polskich urzędów pojawia się ona przy okazji tego dnia.

Obchody poświęcone są zwiększaniu wiedzy o zdrowiu psychicznym, ograniczaniu uprzedzeń i wspieraniu dostępu do opieki. Tematy przewodnie poszczególnych edycji mogą się zmieniać, dlatego nie należy przypisywać każdemu rokowi tego samego hasła kampanii.

Listopad – Movember, Wąsopad i Niebieski Listopad

Listopadowa kampania Movember zwraca uwagę na zdrowie mężczyzn. Obejmuje między innymi raka prostaty, raka jąder oraz zdrowie psychiczne i zapobieganie samobójstwom wśród mężczyzn. Jej najbardziej charakterystycznym znakiem są wąsy.

W Polsce używa się także określeń „Wąsopad” i „Niebieski Listopad”. Niebieska wstążka towarzyszy części akcji dotyczących nowotworów męskich, ale nie zastępuje rozpoznawalnego symbolu Movember i nie oznacza wyłącznie jednej choroby. Dodatkowo niebieski kolor ma inne zastosowania w kampaniach zdrowotnych, więc o znaczeniu decyduje kontekst.

1–19 listopada – kampania 19 dni przeciw przemocy wobec dzieci: pomarańczowa wstążka

Od 1 do 19 listopada prowadzona jest kampania „19 dni przeciwko przemocy i krzywdzeniu dzieci i młodzieży”. W Polsce włączają się w nią między innymi szkoły, placówki pomocy społecznej, policja i organizacje społeczne. W działaniach uczestniczy Fundacja po DRUGIE.

Symbolem tej konkretnej kampanii jest pomarańczowa wstążka. Ma zwracać uwagę na przemoc i potrzebę ochrony dzieci. Nie jest to ta sama inicjatywa co rozpoczynające się 25 listopada międzynarodowe „16 dni działań przeciw przemocy ze względu na płeć”.

25 listopada – biała wstążka i sprzeciw wobec przemocy wobec kobiet

25 listopada przypada Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet. Z datą tą jest związana biała wstążka – znak sprzeciwu wobec przemocy wobec kobiet. W Polsce wykorzystują go zarówno instytucje publiczne, jak i lokalni organizatorzy kampanii.

25 listopada rozpoczyna się również międzynarodowe 16 dni działań przeciw przemocy ze względu na płeć, trwające do 10 grudnia, czyli Dnia Praw Człowieka. W tej kampanii stosuje się także kolor pomarańczowy, znany między innymi z inicjatywy „Orange the World”. Biała i pomarańczowa wstążka mogą więc pojawiać się w podobnym terminie, lecz odnosić się do różnych przedsięwzięć.

1 grudnia – Światowy Dzień AIDS: czerwona kokardka

1 grudnia obchodzony jest Światowy Dzień AIDS. Jego utrwalonym symbolem jest czerwona kokardka, nazywana także czerwoną wstążką. Wyraża solidarność z osobami żyjącymi z HIV i z osobami chorującymi na AIDS oraz sprzeciw wobec ich stygmatyzacji.

Polskie Krajowe Centrum ds. AIDS i Państwowa Inspekcja Sanitarna wykorzystują tę datę do upowszechniania wiedzy o HIV, testowaniu i możliwościach leczenia. To przykład kampanii, w której znaczenie koloru i termin obchodów są szczególnie dobrze utrwalone.

Dlaczego ten sam kolor wstążki może oznaczać różne akcje?

Nie ma jednego międzynarodowego wykazu przyznającego wyłączność na poszczególne barwy. Żółta wstążka pojawia się przy endometriozie oraz w niektórych wrześniowych inicjatywach dotyczących zdrowia psychicznego. Fiolet może odnosić się do padaczki, a lawendowy do ogólnej świadomości nowotworowej. Pomarańczowy występuje w listopadowej kampanii na rzecz ochrony dzieci, a także w działaniach przeciw przemocy ze względu na płeć.

Dlatego przy rozpoznawaniu symbolu najważniejsze są nazwa kampanii, data i organizator, a nie sam kolor. Przypinka z wstążką może przypominać o akcji, ale nie zastępuje jej oficjalnych materiałów informacyjnych.

W sklepie wzory te znajdują się między innymi w kategoriach przypinki okolicznościowe 56 mm oraz Różowa / Niebieska Wstążka.